EYDK Genel Sekreteri Dr. Onur İlhan’ın kaleminden…

Pozitif, ölçümlenebilir sosyal ve çevresel etki yaratarak finansal getiri elde etmeye odaklanan, küresel finansal varlıklarda 2,3 trilyon dolar seviyesine ulaşan ve hızla daha yaygın ve sofistike hale gelen etki yatırımları için gelecek çok parlak görünüyor. IC Holding’in de Mayıs 2022 itibariyle üyesi olarak güç kattığı Etki Yatırımı Danışma Kurulu (EYDK), kamu, özel ve kar amacı gütmeyen sektörlerden gelen 40 lider kurumsal üyesi ile bu alanda Türkiye’yi milli bir üst kurul olarak temsil ediyor. Bu minvalde, 35 ülkenin danışma kurullarını bir araya getiren The Global Steering Group for Impact Investment (GSG) platformunda da yerimizi aldık.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşmak için özel sektörün aktif katılımına giderek daha fazla ihtiyaç duyulduğu günümüz dünyasında, etki yatırımları bir katalizör görevi üstleniyor. Zira etki odaklı yaklaşım, ESG retoriğinde geçtiği şekliyle, yatırımların sosyal ve çevresel negatif etkilerinin azaltılmasını değil, yenilikçi bir düşünce tarzıyla yatırımların pozitif, ölçümlenebilir sosyal ve çevresel etki yaratmalarını hedefliyor. Etki ekonomisine dahil olacak paydaşların üç adıma riayet etmeleri bekleniyor. Bunlar;

Pozitif sosyal ve çevresel etki yaratma gayesini kurumun varlık amacının, stratejisinin, yönetişiminin ve yatırımlarının temeline koymak,
Bu etkiyi yaratma noktasında kurumun ortaya koyacağı maddi ve ayni katkıyı, somut ve ölçümlenebilir metriklerle kurgulamak ve
Uluslararası kabul görmüş metrik, standart ve çerçeveleri kullanarak etki ölçümü ve yönetimi yapmak, sonuçları şeffaf bir şekilde raporlamak ve bağımsız kuruluşlara doğrulatmak.

Sosyal ve çevresel etkinin ölçülmesi ve yönetilmesi noktasında kurumsal kapasite geliştirilmesi için EYDK’nın yapacağı yönlendirmeler de üyemiz IC Holding’e fayda sağlayacak. Etki ölçümü her gün gelişen bir konsept ve artık etkinin muhasebeleştirilmesine ve entegre raporlama yapılmasına da imkan veriyor. SROI, Impact-Weighted Accounts, Impact Principles, SDG Impact Standards ve GIIN IRIS+ gibi mektrik, standart ve çerçeveler, bu alanda ihtiyaca yönelik kullanılabilecek opsiyonlardan bazıları.

Etki ekonomisine katılacak paydaşların sayısını ve etkinliğini artırmak için EYDK, farkındalık yaratma, kapasite geliştirme, küresel iş ve bilgi ağlarına dahil olma ve ulusal politikalar kapsamında etki yatırımlarının savunuculuğunu yapma faaliyetlerini yürütür ve destekler. Bu şekilde Türkiye’nin küresel pazardan %1 pay alması noktasındaki orta vadeli hedefimize her geçen gün biraz daha yaklaşacağız. Küresel etki yatırımlarında, karma finansman ve garantörlük modellerinin, sosyal etki tahvillerinin ve etki girişimi ekosistemlerinin (hızlandırıcılar, kuluçka merkezleri ve etki fonları) öne çıktığını görmekteyiz. Örneğin Avrupa Birliği IPA (Katılım Öncesi Yardım Aracı) programının geçirdiği evrimde ya da Türkiye’nin ilk etki fonu Founder One’ın yatırım stratejisinde bu değişim sezilebilmekte.

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları çerçevesinde hangi sektörlere ve fırsat alanlarına öncelik verilebileceği noktasında önemli bir referans doküman olan ve UNDP “SKA Türkiye Yatırımcı Haritası” raporu, UNDP ve EYDK’nın stratejik işbirliği ile Şubat 2022’de dinamik bir internet sitesi haline getirildi (sdg.eydk.org). Tüm yapısını ve stratejisini bunun gibi kritik raporlar ve paydaşlarından topladığı veriler ışığında geliştiren EYDK için kadınların güçlendirilmesi, sığınmacıların geçim kaynakları, Avrupa Yeşil Mutabakatı, yeşil şehirler ve katılım finans öne çıkan temalar oluyor.

Bu noktada IC Holding’in EYDK’ya verdiği destek büyük önem arz ediyor. Yarım asrı aşan tecrübesiyle inşaat, enerji üretimi ve dağıtımı, turizm, sanayi ve altyapı sektörlerinde nitelikli projeler geliştiren IC Holding, uçtan uca sürdürülebilirlik politikası ile de farklı bir yere sahip. Yeşil şehirler teması kapsamında altyapı projeleri ve kamu-özel işbirliği modeli çerçevesinde, EYDK ve IC Holding katma değerli faaliyetler gerçekleştirmek için yakın çalışmayı sürdürüyor. Böylece bu büyük çaplı projelerin pozitif sosyal ve çevresel etkilerinin artırılması, iyi örnekler oluşturulması ve gerek ulusal gerekse de uluslararası paydaşlarla işbirlikleri kurulması mümkün olacak. Bunun için farklı sektör ve uzmanlıklardan paydaşları aynı masanın etrafında toplama görevini EYDK üstlenecek.

İbrahim Çeçen Vakfı’nın eğitim ve sağlık alanlarına odaklanarak ülkenin kültür ve refah düzeyini yükseltme misyonu çerçevesinde de işbirliklerimiz olacak. EYDK’nın 29 Mart 2022’de AB Başkanlığı ile “Sivil Toplum Diyaloğu” programı kapsamında gerçekleştirdiği “Etki Yatırımı ve Sivil Toplum Konferansı”, 60 seçkin katılımcısı ile girişimci hayırseverlik, şeffaflık ve kapsayıcılık ve etki ölçümü ve yönetimine odaklandı. Etkinliğin sonuç raporu yayınlandığında, özellikle girişimci hayırseverlik kavramı Türkiye için önemli bir başlık halini alacak. Hayır işlerine stratejik ve kurumsal yaklaşım, hesap verebilirlik talebi, etkinin ölçülmesi ve yönetilmesi, özel şirketleri andıran verimlilik odaklı yönetişim ve idari yapılar, yatırımcı perspektifiyle hareket edilmesi ve kısa vadeli proje ve hibeler yerine uzun vadeli, kendi kendine yeten, sürdürülebilir inisiyatiflerin tercih edilmesi, girişimci hayırseverliği ayrıştırıyor ve öne çıkartıyor.